Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012

ΣΤΟΥ ΟΘΩΝΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ


…  Το καραβάκι της Ιστορίας, παρέα με το Γ3 και το Γ4, μας έφερε και στον ΄Οθωνα, το βασιλιά που διαδέχτηκε στην κεφαλή της νεαρής Ελλάδας τον Ιωάννη Καποδίστρια…  ΄Ενας  ανήλικος βασιλιάς για μια ανήλικη χώρα!  Ας δούμε μέσα από τα μάτια μουσικών καλλιτεχνών του 20ου αιώνα τα γεγονότα αυτής της περιόδου.

Γιάννα Παπανδρέου





«ΣΤΟΥ ΟΘΩΝΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ»

Συνθέτης: Σταύρος Ξαρχάκος.
Στιχουργός: Νίκος Γκάτσος
 Ερμηνεία : Σταμάτης Κόκοτας

Ένα μεσημέρι στης Ακρόπολης τα μέρη
άπονοι ληστές
κάναν τις πέτρες τις ζεστές λημέρι.
Στο Μοναστηράκι Βαβαροί χωροφυλάκοι
μεσ' στην αντηλιά
χορεύουν μπρός στο Βασιλιά συρτάκι

Στη Κρήτη και στη Μάνη
θα στείλουνε φιρμάνι
σε πολιτείες και χωριά
θα στείλουνε φιρμάνι
να 'ρθουν οι πολισμάνοι
να κυνηγήσουν τα θεριά

Κάτω στο λιμάνι τραγουδάν' οι πολισμάνοι
ήρθαν τα παιδιά
μα 'χουν ακόμα τη καρδιά στη Μάνη
ήρθανε την Τρίτη τα παιδιά του Ψηλορείτη
πίνουν τσικουδιά
μα 'χουν ακόμα τη καρδιά στη Κρήτη

Στη Κρήτη και στη Μάνη
εστείλαμε φιρμάνι
σε πολιτείες και χωριά
εστείλαμε φιρμάνι
κι ήρθαν οι πολισμάνοι
και διώξαν όλα τα θεριά

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 
Αφού δείτε το video και ακούσετε προσεκτικά τους στίχους, διαβάστε τους 
και απαντήστε τις παρακάτω ερωτήσεις.
1.    Τι σημαίνουν οι υπογραμμισμένες λέξεις; Δηλαδή από ποια  εποχή και από ποια ιστορικά γεγονότα εμπνέεται ο στιχουργός;
2.    Ποια στάση έχει ο στιχουργός απέναντι στη βασιλεία του Όθωνα σύμφωνα με τους στίχους του;


«ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ»

     Ποιο να είναι άραγε αυτό το τσίρκο; Για σκεφτείτε τι είχε στο μυαλό του ο Ιάκωβος Καμπανέλλης όταν έγραφε το θεατρικό αυτό έργο το 1973;
Όταν η Δικτατορία επικρατούσε ακόμα στην Ελλάδα και η λογοκρισία δεν επέτρεπε την ελεύθερη έκφραση των πάντων, ο Καμπανέλλης έγραψε το «Μεγάλο μας τσίρκο» καλύπτοντας την Ιστορία των Ελλήνων από την αρχαιότητα ως το 1973. Πίσω από κάθε στιγμιότυπο ιστορίας και, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τα ελαττώματα του λαού μας, τα δικά μας φταιξίματα, καυτηρίαζε το ρόλο που έπαιζαν κάθε φορά οι Εξωτερικοί Παράγοντες. Με αυτό τον καλυμμένο τρόπο εξέφραζε την άποψή του για όσα συνέβαιναν στην Ελλάδα της Επταετίας 1967-1973, της ξενοκίνητης Χούντας.  Και οι παραστάσεις του έργου αποτελούσαν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας για όλους όσοι συμμετείχαν, ηθοποιούς, τραγουδιστές και θεατές! Γι΄ αυτό γρήγορα κατέβηκε διά της βίας με διαταγή της αστυνομίας. Οι πρωταγωνιστές, Τζένη Καρέζη, Κώστας Καζάκος και οι λοιποί, ξυλοκοπήθηκαν και συνελήφθησαν ενώ ο Νίκος Ξυλούρης, βασικός ερμηνευτής των τραγουδιών του Γιάννη Ξαρχάκου, έμεινε για πάντα στη μνήμη μας συνδεδεμένος με αυτό το αξέχαστο «Φίλοι κι αδέλφια…»!
                                                                                                    

ΤΕΛΑΛΗΜΑ 
 



ΕΡΩΤΗΣΗ:  
Ποια εποχή  σατιρίζει το παραπάνω απόσπασμα; Ποια εικόνα της Ελλάδας παρουσιάζει και γιατί;



Ο ΕΡΧΟΜΟΣ ΤΟΥ ΟΘΩΝΑ




 


 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1.    Πώς περιγράφει ο στιχουργός την άφιξη του ΄Οθωνα στο Ναύπλιο; Τι κάνουν οι διάφορες ομάδες ανθρώπων που τον υποδέχονται;
2.    Τι σατυρίζει η πρωταγωνίστρια με την αφέλειά της;


Τ' ΑΝΑΠΛΙ



ΠΕΡΙ ΓΚΙΛΟΤΙΝΑΣ

 
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΓΚΙΛΟΤΙΝΑΣ


 ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΓΚΙΛΟΤΙΝΑΣ

Στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Μας την στείλανε οι ξένοι φίλοι που μας αγαπούν
και δεν παύουνε με κάθε τρόπο να μας βοηθούν.
Μηχανές και εφευρέσεις για συλλήψεις και εκτελέσεις.

Κάνεις πρώτα το σταυρό σου, γονατίζεις στο σκαμνί,
βάζεις δώθε το λαιμό σου λευτερώνουν το σκοινί
και ώσπου να πεις πιπέρι το κεφάλι στο πανέρι.

Κόψανε πολλούς στη Μάνη και στου Βάλτου τα χωριά,
φωνακλάδες καπετάνιους πειναλέα κλεφτουριά,
μερδικό το σκυλολόι γύρευε απ' το αφεντολόι.

Και ξεχνάμε πως εκείνοι που 'ρθαν από τη Φραγκιά,
που 'ρθαν από το Φανάρι κι από τη Μολδοβλαχιά
και φοράνε ρεντικότες τρώνε πετεινούς και κότες.
ʼκου, βλέπε, σώπα, μάθε όποιος θέλει τα πολλά
χάνει ο δόλιος και τα λίγα που δεν τα 'βρισκε καλά.
Στο καμάρι το παιδί σου τέτοια να 'ναι η συμβουλή σου.

Τώρα πάνε για τ' Ανάπλι και για την Τροπολιτσά,
όπου βγήκανε αντάρτες και το ρίξαν στην κλεψιά.
Ζήτω η Ελευθερία. Ζήτω η Ελευθεριά.


ΤΑ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ  

1.    Τι αντιμετώπιζαν όσοι Έλληνες αντιδρούσαν στην πολιτική της Αντιβασιλείας και του Όθωνα;
2.    Ποιοι κρύβονταν πίσω από τους παραπάνω σύμφωνα με τα τραγούδια;
3.    Σε ποια ιστορικά γεγονότα αναφέρονται τα τραγούδια αυτά;
4.    Ποια είναι η θέση του Κολοκοτρώνη; Τι συμβουλές δίνει;
3Η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ





 ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΙΑ

 


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 
    1.  Σε ποιους απευθύνεται το σάλπισμα της Επανάστασης για το Σύνταγμα.
2.  Τι τους προτρέπει να κάνουν;
3.  Τι ρόλο παίζουν τα σκετς που παρεμβάλλονται ; Ποιους σατυρίζουν; Και κυρίως, τι ρόλο έπαιξαν οι Ξένες Δυνάμεις σε σχέση με τη διαμόρφωση του Συντάγματος  και του πολιτεύματος μετά το 1843 και το 1844; Να σκεφτείτε με βάση το περιεχόμενο του Συντάγματος του 1844 και πόσο πραγματικά περιορίστηκε η απόλυτη μοναρχία και η επιρροή των Ξένων δυνάμεων στα εσωτερικά της Ελλάδας.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ

 



«ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ»
(Το τραγούδι)
Μεγάλα νέα φέρνω από κει πάνω
περίμενε μια στάλα ν' ανασάνω
και να σκεφτώ αν πρέπει να γελάσω,
να κλάψω, να φωνάξω, ή να σωπάσω.
Οι βασιλιάδες φύγανε και πάνε
και στο λιμάνι τώρα, κάτω στο γιαλό,
οι σύμμαχοι τους στέλνουν στο καλό.
Καθώς τα μαγειρέψαν και τα φτιάξαν
από ξαρχής το λάκκο τους εσκάψαν
κι από κοντά οι μεγάλοι μας προστάτες,
αγάλι-αγάλι εγίναν νεκροθάφτες
και ποιος πληρώνει πάλι τα σπασμένα
και πώς να ξαναρχίσω πάλι απ' την αρχή
κι ας ήξερα τουλάχιστον γιατί.

Το ριζικό μου ακόμα τι μου γράφει
το μελετάνε τρεις μηχανορράφοι.
Θα μας το πουν γραφιάδες και παπάδες
με τούμπανα, παράτες και γιορτάδες.
Το σύνταγμα βαστούν χωροφυλάκοι
και στο παλάτι μέσα οι παλατιανοί
προσμένουν κάτι νέο να φανεί.
Στολίστηκαν οι ξένοι τραπεζίτες,
ξυρίστηκαν οι Έλληνες μεσίτες.
Εφτά ο τόκος πέντε το φτιασίδι,
σαράντα με το λάδι και το ξύδι
κι αυτός που πίστευε και καρτερούσε,
βουβός φαρμακωμένος στέκει και θωρεί
τη λευτεριά που βγαίνει στο σφυρί.

Λαέ μη σφίξεις άλλο το ζωνάρι,
μην έχεις πια την πείνα για καμάρι.
Οι αγώνες πού ΄χεις κάνει δεν φελάνε
το αίμα το χυμένο αν δεν ξοφλάνε.
Λαέ μη σφίξεις άλλο το ζωνάρι,
η πείνα το καμάρι είναι του κιοτή,
του σκλάβου που του μέλλει να θαφτεί.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ  
Επιτέλους, το κεντρικό τραγούδι!!!!!  Κάθε άλλο παρά χαρά και διασκέδαση προσφέρει αυτό το τσίρκο! Το μικρό, αγαπημένο τσίρκο μας… Ποιοι άραγε είναι τα θηρία, ποιοι οι θηριοδαμαστές; Ποιοι οι κλόουν και ποιοι οι ακροβάτες;
Ακούστε προσεκτικά το τραγούδι κα διαβάστε και τους στίχους.
1.    Σε ποια ιστορική στιγμή αναφέρεται; Ποιους βασιλιάδες και ποιους συμμάχους εννοεί εδώ; Ποιοι έσκαψαν το λάκκο τους και ποιοι έγιναν νεκροθάφτες ποιων;
2.    Ποιοι είναι οι τρεις μηχανορράφοι;
3.    Τι ρόλοι παίζουν οι «χωροφυλάκοι» και οι παλατιανοί;
4.    Ποιο είναι το «νέο» που περιμένουν να φανεί;
5.    «Στολίστηκαν….σφυρί» Τι καταλαβαίνετε με αυτούς τους στίχους; Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο του στιχουργού και τι διακυβεύεται εδώ;